วิธีเริ่มใช้ GitHub สำหรับมือใหม่บน Windows 11 Pro ตั้งแต่สร้าง Repository จนถึง Pull Request
อยากเริ่มใช้ GitHub แต่เจอคำว่า Repository, Commit, Branch และ Pull Request แล้วไม่รู้จะเริ่มตรงไหน? บทความนี้จะพาคุณทดลองทำทีละขั้นด้วย GitHub Desktop บน Windows 11 Pro โดยไม่ต้องเริ่มจากการพิมพ์คำสั่ง Git
เราจะสร้างโปรเจกต์ฝึกชื่อ my-first-github แก้ไขไฟล์แนะนำโปรเจกต์ แล้วเปิด Pull Request เพื่อเสนอการเปลี่ยนแปลง เมื่อทำครบ คุณจะเข้าใจเส้นทางจากไฟล์ในคอมพิวเตอร์ไปสู่งานที่ตรวจร่วมกันบน GitHub ได้
1. เตรียมอะไรบ้างก่อนเริ่ม?
- คอมพิวเตอร์ Windows 11 Pro ที่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตได้
- บัญชี GitHub สมัครได้ที่ github.com
- GitHub Desktop ดาวน์โหลดจาก เว็บไซต์ทางการ
- โปรแกรมแก้ไขข้อความ เช่น Notepad ที่มีอยู่ใน Windows หรือโปรแกรมเขียนโค้ดที่คุณใช้งาน
ติดตั้ง GitHub Desktop โดยเปิดไฟล์ติดตั้งที่ดาวน์โหลดมา แล้วทำตามหน้าจอ สำหรับบทเรียนที่ใช้ GitHub Desktop นี้ ยังไม่ต้องติดตั้ง Git แบบใช้คำสั่งเพิ่มเติม
ขั้นตอนพื้นฐานนี้ใช้กับ Windows 11 รุ่นอื่นที่รองรับได้ด้วย ไม่ได้อาศัยเครื่องมือเฉพาะรุ่น Pro หากเป็นเครื่องบริษัท การติดตั้งอาจขึ้นอยู่กับนโยบายขององค์กร
อ้างอิง: GitHub Docs: Installing GitHub Desktop
2. ลงชื่อเข้า GitHub Desktop และตั้งค่าผู้สร้าง Commit
- เปิด GitHub Desktop แล้วเลือก Sign in to GitHub.com
- หากไม่พบปุ่ม ให้ไปที่ File → Options → Accounts แล้วเลือกลงชื่อเข้า GitHub.com
- เลือก Continue With Browser
- ลงชื่อเข้า GitHub ในเบราว์เซอร์ และยืนยันตัวตนตามที่ระบบร้องขอ
- อนุญาตการเชื่อมต่อ GitHub Desktop ของคุณ แล้วกลับเข้าสู่แอปตามหน้าจอ
- ตรวจชื่อและอีเมลสำหรับ Git ในขั้นตอนตั้งค่า หรือที่ File → Options → Git
ชื่อและอีเมลใน Git ใช้ระบุผู้สร้าง Commit ควรใช้อีเมลที่เชื่อมกับบัญชี GitHub ของคุณ หากต้องการเก็บอีเมลส่วนตัวเป็นความลับ ให้ตรวจตัวเลือกอีเมลแบบ noreply ในการตั้งค่าอีเมลของ GitHub แล้วนำค่าของบัญชีตนเองมาใช้
อ้างอิง: GitHub Docs: การลงชื่อเข้า GitHub Desktop และ การตั้งค่า GitHub Desktop
3. รู้จักคำสำคัญที่จะใช้ในบทเรียน
| คำศัพท์ | ความหมายในการทดลองครั้งนี้ |
|---|---|
| Repository | โปรเจกต์ที่เก็บไฟล์และประวัติการเปลี่ยนแปลง |
| Local | สำเนาโปรเจกต์ที่อยู่ในคอมพิวเตอร์ของคุณ |
| Commit | บันทึกชุดการเปลี่ยนแปลงลงประวัติ Git ในเครื่อง |
| Branch | สายการพัฒนาที่แยกไว้ทำงานก่อนรวมกับสายหลัก |
| Push | ส่ง Commit จากเครื่องขึ้น GitHub |
| Pull Request หรือ PR | เสนอให้ตรวจและรวมการเปลี่ยนแปลงระหว่าง Branch |
| Merge | รวมการเปลี่ยนแปลงเข้ากับ Branch ปลายทาง |
จำความต่างให้ได้ก่อนว่า Save คือบันทึกไฟล์, Commit คือบันทึกประวัติในเครื่อง และ Push คือส่งประวัติขึ้น GitHub การกด Save หรือ Commit อย่างเดียวยังไม่ได้ส่งงานขึ้นเว็บไซต์
4. สร้าง Repository ใหม่ในคอมพิวเตอร์
บทเรียนนี้จะสร้าง Repository ผ่าน GitHub Desktop ก่อน แล้วจึงเผยแพร่ขึ้น GitHub ไม่ต้องสร้างโปรเจกต์ชื่อเดียวกันบนเว็บไซต์ล่วงหน้า
- ใน GitHub Desktop เลือก File → New repository หรือปุ่มสร้าง Repository ใหม่บนหน้าต้อนรับ
- ตั้ง Name เป็น
my-first-github - ใส่ Description เช่น
Practice GitHub workflow on Windows 11 - เลือก Local path เป็นโฟลเดอร์สำหรับเก็บงาน เช่น
C:\Devโดยสร้างหรือเลือกโฟลเดอร์ที่คุณมีสิทธิ์เขียน - ติ๊ก Initialize this repository with a README
- สำหรับงานฝึกไฟล์ข้อความนี้ ให้ปล่อย Git ignore และ License เป็น None ได้
- กด Create repository
GitHub Desktop จะสร้างโฟลเดอร์ย่อยตามชื่อโปรเจกต์ ตัวอย่างนี้จึงได้ตำแหน่ง C:\Dev\my-first-github พร้อมไฟล์ README.md และ Commit เริ่มต้น
ตรวจผล: Current repository ต้องเป็น my-first-github และแท็บ History ควรแสดงประวัติเริ่มต้น จดชื่อ Current branch ไว้ด้วย โดยบทความนี้จะใช้ main เป็นชื่อ Branch หลัก หากเครื่องคุณใช้ชื่ออื่น ให้เลือกชื่อนั้นแทนในขั้นตอนที่เกี่ยวข้อง
5. Publish Repository ขึ้น GitHub
ตอนนี้โปรเจกต์ยังอยู่ในเครื่อง การ Publish จะสร้าง Repository บน GitHub และส่งประวัติเริ่มต้นขึ้นไป
- คลิก Publish repository
- ตรวจชื่อว่าเป็น
my-first-github - สำหรับบทเรียนส่วนตัว แนะนำให้ติ๊ก Keep this code private
- ตรวจว่ากำลังเผยแพร่ภายใต้บัญชีของคุณ
- คลิก Publish Repository เพื่อยืนยัน
เมื่อเสร็จ ให้เลือก Repository → View on GitHub แล้วตรวจว่ามี README อยู่บนเว็บไซต์ และการมองเห็นตรงกับที่เลือกไว้
Private หมายถึงไม่ได้เปิดให้สาธารณะอ่านโค้ด แต่ผู้ที่คุณให้สิทธิ์และผู้ที่มีสิทธิ์ตามระบบยังอาจเข้าถึงได้ จึงไม่ควรใส่รหัสผ่านหรือข้อมูลลับลงในโปรเจกต์ฝึก
อ้างอิงขั้นตอนสร้างและเผยแพร่: GitHub Docs: Creating your first repository using GitHub Desktop
6. สร้าง Branch ก่อนเริ่มแก้ไฟล์
เราจะแยกงานแก้ README ออกจาก main เพื่อให้มีการเปลี่ยนแปลงสำหรับเสนอผ่าน Pull Request
- กลับมาที่ GitHub Desktop และตรวจว่าเลือกโปรเจกต์ถูกต้อง
- ตรวจว่าไม่มีงานแก้ไขค้างอยู่ในแท็บ Changes
- คลิก Current branch และเลือก Branch หลัก เช่น
main - เลือก New branch โดยบางรุ่นอาจเข้าผ่าน Branch → New branch
- ตั้งชื่อ
docs-improve-readme - กด Create branch
ตรวจผล: Current branch ต้องเปลี่ยนเป็น docs-improve-readme ก่อนเริ่มแก้ไฟล์ เพื่อให้ Commit ถัดไปอยู่ใน Branch งานนี้
อ้างอิงแนวทางแยก Branch ก่อนแก้งาน: GitHub Docs: GitHub flow
7. แก้ README ด้วย Notepad แล้วบันทึก
- ใน GitHub Desktop เลือก Repository → Show in Explorer
- คลิกขวาไฟล์
README.mdแล้วเลือกเปิดด้วย Notepad - เพิ่มข้อความตัวอย่างด้านล่างต่อจากเนื้อหาเดิม
- กด Ctrl + S เพื่อบันทึก แล้วกลับไป GitHub Desktop
## About this project
This repository is for practicing GitHub on Windows 11 Pro.
## What I am learning
- Create a repository
- Work on a branch
- Commit and push changes
- Open a pull request
เครื่องหมาย ## และขีดหน้ารายการเป็นรูปแบบ Markdown ที่ใช้ใน README ไม่ใช่ HTML ของหน้าเว็บ
ตรวจผล: แท็บ Changes ต้องแสดง README.md เมื่อคลิกไฟล์จะเห็นความแตกต่างของเนื้อหา ตรวจด้วยว่าไฟล์ยังชื่อ README.md ไม่ใช่ README.md.txt
8. Commit เพื่อบันทึกการเปลี่ยนแปลงในเครื่อง
- ตรวจ Current branch ว่าเป็น
docs-improve-readme - ในแท็บ Changes ติ๊กเลือก
README.md - อ่านความเปลี่ยนแปลง และตรวจว่าไม่มีข้อมูลส่วนตัวหรือรหัสลับ
- ใส่ Summary เช่น
docs: add project introduction and learning goals - ใส่ Description เพิ่มได้ หากต้องอธิบายเหตุผล
- กด Commit to docs-improve-readme
หลัง Commit รายการ Changes ควรว่างหากไม่มีไฟล์อื่นแก้ค้างอยู่ และแท็บ History จะแสดง Commit ใหม่ ข้อความ “No local changes” หมายถึงไม่มีการแก้ไฟล์ที่ยังไม่ Commit ไม่ได้ยืนยันว่าส่งงานขึ้น GitHub แล้ว
อ้างอิง: GitHub Docs: Committing and reviewing changes
9. Publish Branch หรือ Push งานขึ้น GitHub
Branch ที่เพิ่งสร้างยังอาจมีเฉพาะในเครื่อง จึงต้องส่งขึ้น GitHub ก่อนเปิด Pull Request
- ตรวจว่าอยู่ใน Branch
docs-improve-readme - คลิก Publish branch หากเป็นการส่ง Branch นี้ขึ้นครั้งแรก
- หาก Branch ถูกเผยแพร่แล้วและมี Commit ใหม่ ให้คลิก Push origin
- รอจนเสร็จ หากมีข้อผิดพลาดให้แก้ก่อนทำขั้นตอนถัดไป
ตรวจผล: เปิด Repository บน GitHub แล้วเลือก Branch docs-improve-readme คุณควรเห็น README ที่แก้แล้ว ส่วน main ยังเป็นเนื้อหาเดิม เพราะยังไม่ได้ Merge
อ้างอิง: GitHub Docs: การ Commit, Publish branch และเปิด Pull Request
10. เปิด Pull Request แรกของคุณ
- ใน GitHub Desktop เลือก Preview Pull Request หากมีปุ่มนี้
- ตรวจ Branch ปลายทาง แล้วเลือก Create Pull Request เพื่อเปิดแบบฟอร์มบนเว็บไซต์
- บน GitHub ตรวจว่า base เป็น
mainและ compare เป็นdocs-improve-readme - ใส่ชื่อ PR เช่น เพิ่มคำแนะนำโปรเจกต์และเป้าหมายการเรียนรู้
- ใส่คำอธิบายว่าทำอะไร เปลี่ยนเพราะอะไร และตรวจอย่างไร
- กด Create pull request บนเว็บไซต์เพื่อสร้าง PR จริง
หากหน้าตา GitHub Desktop ต่างจากตัวอย่าง คุณสามารถเปิด Repository บนเว็บไซต์ เลือก Pull requests → New pull request แล้วกำหนด base และ compare ตามข้างต้นได้
ตัวอย่างคำอธิบาย Pull Request
สิ่งที่เปลี่ยน
- เพิ่มคำอธิบายว่าโปรเจกต์นี้ใช้ฝึกอะไร
- เพิ่มรายการเป้าหมายการเรียนรู้ GitHub
เหตุผล
- ให้ผู้เปิด Repository เข้าใจจุดประสงค์ได้ทันที
การตรวจสอบ
- อ่าน README และตรวจรูปแบบ Markdown บน GitHub แล้ว
- เปลี่ยนเฉพาะเอกสาร ไม่มีการแก้โค้ดโปรแกรม
base คือ Branch ที่รับการเปลี่ยนแปลง ส่วน compare คือ Branch ที่นำงานมาเสนอ ตรวจสองค่านี้ก่อนสร้าง PR ทุกครั้ง
หากงานยังไม่พร้อมและมีตัวเลือก Draft ให้ใช้งาน คุณอาจสร้าง Draft Pull Request ได้ แต่สำหรับบทเรียนที่แก้เอกสารเสร็จแล้ว ให้สร้าง PR ปกติเพื่อฝึกตรวจงาน
อ้างอิง: GitHub Docs: Creating a pull request from GitHub Desktop
11. ตรวจ Pull Request ว่าสำเร็จและถูกต้อง
เมื่อเห็นหน้า PR พร้อมหมายเลข เช่น #1 และสถานะ Open ถือว่าคุณสร้าง Pull Request สำเร็จแล้ว ลองตรวจเพิ่มเติมดังนี้:
- Conversation: อ่านชื่อและคำอธิบายว่าสื่อสารตรงกับงานหรือไม่
- Commits: ตรวจว่ามี Commit ที่เพิ่งสร้าง
- Files changed: ตรวจว่าเปลี่ยนเฉพาะ README ตามที่ตั้งใจ
- ผลตรวจอัตโนมัติ: หากโปรเจกต์ตั้งไว้ ให้อ่านผลก่อนรวมงาน
โปรเจกต์ฝึกใหม่นี้อาจไม่มีผลทดสอบอัตโนมัติ เพราะเรายังไม่ได้ตั้ง Workflow การเปิด PR ไม่ได้สร้างชุดทดสอบให้เอง
สำหรับ PR ที่สร้างเอง คุณตรวจความเปลี่ยนแปลงของตนเองได้ แต่ไม่สามารถส่ง Approve ให้ PR ของตนเอง หากกฎโปรเจกต์ต้องการผู้อนุมัติ ต้องให้ผู้มีสิทธิ์คนอื่นตรวจให้
12. ขั้นตอนต่อยอด: Merge แล้วอัปเดตไฟล์ในเครื่อง
หากเป็น Repository ฝึกของคุณเอง ตรวจงานเรียบร้อย และไม่มีเงื่อนไขขัดขวาง สามารถฝึกรวมงานต่อได้:
- บนหน้า PR เลือกวิธี Merge ที่ Repository อนุญาต แล้วกดยืนยัน
- ตรวจว่าสถานะ PR เปลี่ยนเป็น Merged
- กลับไป GitHub Desktop แล้วสลับ Current branch เป็น
main - คลิก Fetch origin เพื่อตรวจข้อมูลบน GitHub
- หากมีปุ่ม Pull origin ให้คลิกเพื่อรับ Commit ใหม่ลงเครื่อง
- เปิด README ในเครื่องและตรวจว่ามีข้อความใหม่แล้ว
Merge บนเว็บไซต์ไม่ได้อัปเดตไฟล์ในเครื่องทันที ต้องรับการเปลี่ยนแปลงลง Branch ที่เกี่ยวข้องก่อน ส่วน Branch งานที่เสร็จแล้วค่อยลบได้เมื่อยืนยันว่ารวมงานเรียบร้อย
อ้างอิง: GitHub flow และ การ Sync Branch ใน GitHub Desktop
แก้ปัญหาที่มือใหม่มักพบ
แก้ไฟล์แล้ว แต่ไม่ขึ้นใน Changes
ตรวจว่า Save ไฟล์แล้ว เปิดไฟล์จากโฟลเดอร์ของ Repository ที่เลือกอยู่ และไฟล์ไม่ได้ถูกกำหนดให้ละเว้นใน Git หากไม่แน่ใจ ให้ใช้ Repository → Show in Explorer แล้วเปิดไฟล์จากตำแหน่งนั้นอีกครั้ง
Commit แล้ว แต่บนเว็บไซต์ยังเป็นไฟล์เก่า
ตรวจว่าได้ Publish branch หรือ Push origin แล้ว และเว็บไซต์กำลังแสดง Branch เดียวกับที่แก้ เช่น หากงานอยู่ใน docs-improve-readme การดู main ก่อน Merge จะยังเห็นเนื้อหาเดิม
เปิด Pull Request แล้วขึ้นว่าไม่มีอะไรให้เปรียบเทียบ
ตรวจว่า base และ compare เป็นคนละ Branch มี Commit ใหม่อยู่ใน Branch งาน และส่ง Commit ขึ้น GitHub แล้ว หากเผลอแก้และ Push เข้า main โดยตรง อาจไม่มีความต่างเหลือให้เสนอ PR สำหรับงานนั้น ให้เริ่มฝึกใหม่ด้วย Branch ใหม่และแก้ข้อความเพิ่มเติม
Push ไม่ผ่าน หรือขึ้น Authentication failed
ตรวจอินเทอร์เน็ตและบัญชีที่ลงชื่อเข้า GitHub Desktop หากยังมีปัญหา ให้ลองออกจากระบบแล้วลงชื่อเข้าผ่านเบราว์เซอร์ใหม่ สำหรับ Repository ของผู้อื่น ต้องตรวจสิทธิ์เขียนหรือใช้กระบวนการ Fork ตามกติกาของโปรเจกต์ด้วย
Pull Request กับ Pull origin คืออย่างเดียวกันไหม?
ต่างกัน Pull Request คือข้อเสนอให้ตรวจและรวมงาน ส่วน Pull origin ในบทเรียนนี้ใช้รับ Commit จาก GitHub ลง Branch ในเครื่อง การเปิด PR จึงไม่ได้ดาวน์โหลดงานมาให้โดยอัตโนมัติ
เช็กลิสต์ก่อนเปิด Pull Request ครั้งต่อไป
- เลือก Repository และ Branch ถูกต้อง
- Save ไฟล์และอ่านความเปลี่ยนแปลงแล้ว
- ไม่มี Password, Token หรือข้อมูลส่วนตัวติดไปกับงาน
- Commit พร้อมข้อความที่อธิบายงานได้
- Publish branch หรือ Push งานขึ้น GitHub แล้ว
- เลือก base และ compare ถูกทิศทาง
- เขียนคำอธิบาย PR และแจ้งผลตรวจตามที่ทำจริง
เมื่อทำครบ คุณจะได้ทดลองกระบวนการ สร้าง Repository → แยก Branch → แก้ไฟล์ → Commit → Push → เปิด Pull Request ด้วยตนเองแล้ว ครั้งต่อไปลองเพิ่มไฟล์เอกสารอีกหนึ่งไฟล์ แล้วทำซ้ำโดยใช้ Branch ใหม่ เพื่อให้คุ้นกับกระบวนการก่อนนำไปใช้กับโปรเจกต์จริง
Share your thoughts here
Join the conversation and share your perspective on this article.