Techerest

GitHub คืออะไร ใครเป็นผู้ก่อตั้ง ต่างจาก Git อย่างไร และช่วย Developer จัดการโค้ด ทำงานเป็นทีม ทดสอบระบบ และใช้ AI ได้อย่างไร

GitHub คืออะไร ใครเป็นผู้ก่อตั้ง และมีประโยชน์กับ Developer อย่างไรในปัจจุบัน?

เคยเจอโฟลเดอร์โปรเจกต์ที่มีไฟล์ชื่อ final, final-new และ final-last จนไม่แน่ใจว่าไฟล์ไหนใหม่ที่สุดไหม? เมื่อมีหลายคนช่วยกันเขียนโปรแกรม ปัญหาจะยิ่งซับซ้อนขึ้น ทั้งโค้ดทับกัน ไม่รู้ว่าใครแก้อะไร และหาสาเหตุได้ยากเมื่อระบบเริ่มทำงานผิดพลาด

GitHub ช่วยให้นักพัฒนาจัดเก็บโค้ด ติดตามการเปลี่ยนแปลง และตรวจงานร่วมกันอย่างเป็นระบบ ปัจจุบันยังเชื่อมต่อกับการทดสอบอัตโนมัติ เครื่องมือด้านความปลอดภัย และผู้ช่วย AI ได้ด้วย

บทความ Tech Help จาก techerest.com จะพาคุณรู้จักที่มาของ GitHub ความแตกต่างจาก Git และวิธีเริ่มใช้ให้เกิดประโยชน์กับงานจริง แม้เพิ่งเริ่มเขียนโปรแกรม

1. GitHub เกิดจากใคร?

GitHub เป็นผลงานของทีมผู้ร่วมก่อตั้ง ไม่ได้เกิดจากผู้คิดค้นเพียงคนเดียว โดยรายชื่อผู้สร้างที่ GitHub ระบุประกอบด้วย:

  • Tom Preston-Werner
  • Chris Wanstrath
  • P. J. Hyett
  • Scott Chacon

GitHub ก่อตั้งในปี 2008 และประกาศเปิดให้บริการอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 10 เมษายน 2008 โดย Chris Wanstrath เป็นผู้เขียนประกาศเปิดตัวบนบล็อกของบริษัท

อ้างอิง: ข้อมูล GitHub บน GitHub Topics และ ประกาศเปิดตัว GitHub: We Launched

แล้ว Microsoft เกี่ยวข้องอย่างไร?

Microsoft เข้าซื้อกิจการ GitHub เสร็จสมบูรณ์เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม 2018 จึงเป็นเจ้าของกิจการในเวลาต่อมา ไม่ใช่ผู้ก่อตั้งดั้งเดิม

อ้างอิง: Microsoft: ลำดับเหตุการณ์สำคัญของบริษัท

2. Git กับ GitHub ต่างกันอย่างไร?

สองชื่อนี้เกี่ยวข้องกัน แต่ทำหน้าที่ต่างกัน การเข้าใจความแตกต่างจะช่วยให้เริ่มใช้งานได้ง่ายขึ้น

เรื่องที่เปรียบเทียบ Git GitHub
คืออะไร ระบบควบคุมเวอร์ชันแบบกระจาย แพลตฟอร์มเก็บโปรเจกต์ Git และทำงานร่วมกัน
หน้าที่หลัก บันทึกประวัติ เปรียบเทียบ และจัดการการเปลี่ยนแปลง แชร์โค้ด ตรวจงาน ติดตามปัญหา และเชื่อมต่อเครื่องมือพัฒนา
การใช้งานแบบออฟไลน์ บันทึก Commit ดูประวัติ และทำงานกับ Branch ในเครื่องได้ การเข้าถึงบริการบน GitHub.com ต้องเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต
ต้องใช้คู่กันเสมอหรือไม่ ใช้ Git โดยไม่ใช้ GitHub ได้ ใช้ Git เป็นพื้นฐานของการจัดการเวอร์ชันโค้ด

Git เริ่มต้นในปี 2005 โดย Linus Torvalds และชุมชนนักพัฒนา Linux ส่วน GitHub เกิดขึ้นภายหลัง เพื่อเพิ่มพื้นที่และเครื่องมือสำหรับทำงานร่วมกันบนพื้นฐานของ Git

อ้างอิง: เอกสาร Git: A Short History of Git

3. คำศัพท์ GitHub ที่ควรรู้ก่อนเริ่มใช้

  • Repository หรือ Repo: ที่เก็บไฟล์และประวัติของโปรเจกต์ รวมถึงพื้นที่ทำงานร่วมกันบน GitHub
  • Commit: การบันทึกชุดการเปลี่ยนแปลง พร้อมข้อความอธิบาย
  • Branch: สายการพัฒนาที่แยกออกมา เพื่อทำงานโดยยังไม่รวมเข้ากับสายหลัก
  • Pull Request หรือ PR: ข้อเสนอให้นำการเปลี่ยนแปลงจาก Branch หนึ่งไปรวมอีก Branch พร้อมพื้นที่ตรวจและพูดคุย
  • Merge: การรวมการเปลี่ยนแปลงเข้าด้วยกัน
  • Issue: รายการสำหรับติดตามบั๊ก งาน หรือข้อเสนอแนะ
  • Clone: การคัดลอก Repository พร้อมประวัติ Git มาไว้ในเครื่อง
  • Fork: การสร้าง Repository ที่แยกจากต้นฉบับบน GitHub เพื่อพัฒนาต่อภายใต้สิทธิ์ของตนเอง

สำหรับมือใหม่ เริ่มเข้าใจเพียง Repository → Branch → Commit → Pull Request → Merge ก็เพียงพอสำหรับทดลองกระบวนการทำงานพื้นฐานแล้ว

อ่านแนวทางเพิ่มเติม: GitHub Docs: GitHub flow

4. GitHub มีประโยชน์กับ Developer อย่างไรในปัจจุบัน?

4.1 ดูได้ว่าโค้ดเปลี่ยนอะไร และเปลี่ยนเพราะอะไร

เมื่อบันทึกงานเป็น Commit อย่างสม่ำเสมอ นักพัฒนาจะเปรียบเทียบความเปลี่ยนแปลงและอ่านเหตุผลจากข้อความ Commit ได้ แทนการเก็บไฟล์หลายชุดจนสับสน

ตัวอย่างเช่น หลังแก้หน้าเข้าสู่ระบบแล้วพบว่าปุ่มใช้งานไม่ได้ คุณสามารถย้อนดูการเปลี่ยนแปลงที่เกี่ยวข้อง เพื่อช่วยหาจุดเริ่มต้นของปัญหาได้ การเก็บประวัติจะมีประโยชน์มากขึ้นเมื่อแบ่ง Commit ให้ชัดและเขียนคำอธิบายที่เข้าใจง่าย

4.2 ทำงานเป็นทีมและตรวจโค้ดก่อนรวมงาน

Developer สามารถแยก Branch สำหรับงานแต่ละเรื่อง แล้วเปิด Pull Request ให้เพื่อนร่วมทีมตรวจความเปลี่ยนแปลง แสดงความคิดเห็น และเสนอจุดแก้ไขก่อน Merge

หากโปรเจกต์ตั้งกฎป้องกัน Branch ไว้ ก็สามารถกำหนดเงื่อนไขก่อนรวมงาน เช่น ต้องผ่านการตรวจหรือการทดสอบที่กำหนด ช่วยลดโอกาสนำการเปลี่ยนแปลงที่ยังไม่พร้อมเข้าสู่สายหลัก

อ้างอิง: GitHub Docs: กระบวนการ Branch และ Pull Request

4.3 สื่อสารเรื่องบั๊กและงานที่ต้องทำในบริบทของโปรเจกต์

แทนที่จะมีรายละเอียดบั๊กกระจัดกระจายอยู่ในแชต คุณสามารถเขียน Issue โดยระบุอาการ ขั้นตอนทำให้เกิดปัญหา และผลที่คาดหวัง แล้วใช้ Pull Request อธิบายว่างานแก้ไขทำอะไรไปบ้าง

ตัวอย่าง Issue ที่ช่วยให้ทีมเริ่มตรวจได้เร็วคือ “กดเข้าสู่ระบบด้วยอีเมลที่มีตัวพิมพ์ใหญ่แล้วไม่สำเร็จ” พร้อมตัวอย่างข้อมูลทดสอบที่ไม่มีข้อมูลส่วนบุคคล แทนการเขียนเพียงว่า “ล็อกอินพัง”

4.4 ทดสอบและส่งมอบงานอัตโนมัติด้วย GitHub Actions

GitHub Actions ใช้สร้างกระบวนการอัตโนมัติ เช่น Build โปรแกรม รันชุดทดสอบ หรือ Deploy เมื่อเกิดเหตุการณ์ที่กำหนดใน Repository

ตัวอย่างเช่น ตั้งให้ทุก Pull Request รันการทดสอบก่อน หากไม่ผ่าน ทีมจะเห็นผลและตรวจแก้ได้ก่อน Merge ทั้งนี้ต้องตั้ง Workflow และมีการทดสอบที่เหมาะสม ระบบไม่ได้ตรวจคุณภาพทุกด้านให้เองโดยอัตโนมัติ

อ้างอิง: GitHub Docs: Understanding GitHub Actions

4.5 ติดตามช่องโหว่ของไลบรารีด้วย Dependabot

โปรเจกต์จำนวนมากใช้แพ็กเกจจากภายนอก หากแพ็กเกจที่ใช้อยู่มีช่องโหว่ที่ระบบรู้จัก Dependabot alerts สามารถแจ้งรายการที่ได้รับผลกระทบและข้อมูลเวอร์ชันแก้ไขเมื่อมีข้อมูลให้ใช้งาน

เครื่องมือนี้ช่วยให้รู้ว่าควรตรวจอะไรต่อ แต่ ไม่มีการแจ้งเตือนไม่ได้แปลว่าปลอดภัยทุกด้าน การตรวจจับขึ้นอยู่กับระบบนิเวศที่รองรับ ข้อมูล Dependency และช่องโหว่ที่มีการบันทึกไว้ด้วย

อ้างอิง: GitHub Docs: Dependabot alerts

4.6 พัฒนาและตรวจงานผ่านสภาพแวดล้อมบนคลาวด์

GitHub Codespaces ช่วยให้ทำงานกับสภาพแวดล้อมพัฒนาบนคลาวด์ผ่านเบราว์เซอร์หรือเครื่องมือที่รองรับ เหมาะกับการทดลองโปรเจกต์และตรวจ Pull Request โดยลดขั้นตอนเตรียมเครื่องในบางสถานการณ์

ความสะดวกนี้ยังขึ้นอยู่กับการตั้งค่าโปรเจกต์ ทรัพยากรที่ใช้ และสิทธิ์เข้าถึง ควรตรวจโควตาและค่าใช้จ่ายก่อนเปิดใช้งานต่อเนื่อง

อ้างอิง: GitHub Docs: ใช้ Codespaces กับ Pull Request

4.7 ใช้ AI ช่วยเขียน อธิบาย และตรวจโค้ด

GitHub Copilot ช่วยเสนอแนะโค้ด อธิบายส่วนที่ไม่เข้าใจ และช่วยงานพัฒนาบางขั้นตอน รวมถึงการตรวจโค้ดหรือทำงานที่มอบหมายในรูปแบบที่รองรับ

ตัวอย่างการใช้งานที่มีเป้าหมายชัดคือ ขอให้อธิบายฟังก์ชันเดิม เสนอกรณีทดสอบ หรือช่วยหาสาเหตุจากข้อความผิดพลาด จากนั้น Developer ต้องตรวจความถูกต้อง ความปลอดภัย และผลทดสอบก่อนนำไปใช้จริง

ความสามารถที่ใช้ได้ขึ้นอยู่กับแผนบริการ เครื่องมือ และนโยบายองค์กร การมีบัญชี GitHub ไม่ได้หมายความว่าจะใช้ Copilot ได้ทุกความสามารถ

อ้างอิง: GitHub Docs: About GitHub Copilot

5. ตัวอย่างใช้ GitHub แก้บั๊กเว็บไซต์อย่างเป็นขั้นตอน

สมมติว่าทีมพบปุ่ม “ส่งข้อความ” กดแล้วไม่ทำงาน กระบวนการต่อไปนี้เป็นตัวอย่างการประยุกต์ใช้ GitHub flow กับงานจริง:

  1. บันทึกปัญหา: สร้าง Issue อธิบายอาการ เบราว์เซอร์ที่พบ และขั้นตอนทำให้เกิดปัญหา
  2. แยกงาน: สร้าง Branch เช่น fix-contact-button
  3. แก้และทดสอบ: ปรับโค้ด พร้อมตรวจว่าปุ่มทำงานและแสดงข้อผิดพลาดได้เหมาะสม
  4. บันทึกการเปลี่ยนแปลง: Commit พร้อมข้อความอธิบายสิ่งที่แก้
  5. เปิด Pull Request: ระบุปัญหา วิธีแก้ และผลทดสอบให้ผู้ตรวจเข้าใจ
  6. ตรวจร่วมกัน: อ่านข้อเสนอแนะและผลตรวจอัตโนมัติ หากตั้งไว้
  7. รวมงาน: Merge เมื่อผ่านเงื่อนไขของทีม แล้วตรวจผลในสภาพแวดล้อมที่นำไปใช้งาน

คุณค่าของกระบวนการนี้คือทีมสามารถตามได้ตั้งแต่ ปัญหา → การเปลี่ยนแปลง → การตรวจ → ผลลัพธ์ และกลับมาอ่านเหตุผลของงานได้ภายหลัง

6. มือใหม่เริ่มใช้ GitHub โดยยังไม่พิมพ์คำสั่งได้ไหม?

ได้ GitHub รองรับการสร้าง Branch แก้ไขไฟล์ บันทึก Commit และเปิด Pull Request ผ่านเว็บไซต์ จึงเริ่มฝึกแนวคิดได้ก่อนติดตั้งเครื่องมือเพิ่มเติม

  1. สมัครบัญชีที่ GitHub
  2. สร้าง Repository ทดลอง เช่น my-first-project และเลือกการมองเห็นให้เหมาะกับข้อมูล
  3. เพิ่มไฟล์ README.md เพื่ออธิบายว่าโปรเจกต์ทำอะไร
  4. สร้าง Branch ใหม่ แล้วแก้ข้อความใน README
  5. บันทึก Commit พร้อมคำอธิบาย
  6. เปิด Pull Request เพื่อตรวจความเปลี่ยนแปลงก่อน Merge

เริ่มจากไฟล์ข้อความเล็ก ๆ จะช่วยให้เข้าใจกระบวนการโดยไม่ต้องแก้ปัญหาโค้ดไปพร้อมกัน เมื่อคุ้นเคยแล้วจึงเลือกใช้ GitHub Desktop, Git หรือเครื่องมือในโปรแกรมเขียนโค้ดตามความถนัด

อ้างอิง: GitHub Docs: เครื่องมือสำหรับเชื่อมต่อและทำงานกับ GitHub

7. สิ่งที่ควรรู้ก่อนนำโปรเจกต์จริงขึ้น GitHub

  • ตรวจ Public และ Private: เลือกการมองเห็นให้ตรงกับข้อมูลและข้อกำหนดของงาน
  • อย่าใส่รหัสลับในโค้ด: ตรวจ Password, API key และ Token ก่อน Commit เพราะประวัติอาจยังเก็บค่าเดิมแม้แก้ไฟล์ล่าสุดแล้ว
  • ตรวจ License ก่อนใช้โค้ดคนอื่น: การเปิดอ่าน Repository ได้ไม่ได้หมายความว่าจะนำโค้ดไปใช้ได้ทุกเงื่อนไข
  • ตรวจแผนและโควตา: Actions, Codespaces, Copilot และบริการอื่นอาจมีเงื่อนไขหรือค่าใช้จ่ายต่างกัน
  • เก็บข้อมูลสำคัญให้ครบ: Repository ไม่ได้รวมฐานข้อมูล ไฟล์ที่ไม่ได้ติดตาม หรือการตั้งค่าภายนอกทั้งหมดของระบบโดยอัตโนมัติ

8. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ GitHub

Linus Torvalds เป็นผู้สร้าง GitHub ใช่ไหม?

Linus Torvalds เป็นผู้เริ่มสร้าง Git ส่วน GitHub เป็นแพลตฟอร์มที่เกิดขึ้นภายหลังโดยทีมผู้ร่วมก่อตั้ง ทั้งสองเกี่ยวข้องกันผ่านเทคโนโลยีควบคุมเวอร์ชัน แต่มีประวัติการก่อตั้งคนละส่วน

ทำงานคนเดียว จำเป็นต้องใช้ GitHub ไหม?

ไม่ได้จำเป็นสำหรับทุกงาน แต่ช่วยให้จัดระเบียบประวัติและเตรียมโปรเจกต์สำหรับการทำงานร่วมกันในอนาคตได้ แม้ทำคนเดียวก็ใช้ Branch และ Pull Request เป็นจุดตรวจงานของตนเองก่อนรวมการเปลี่ยนแปลงได้

ใช้ GitHub แล้วโค้ดจะไม่พังใช่ไหม?

GitHub ช่วยให้เห็นประวัติและจัดกระบวนการตรวจงาน แต่คุณภาพยังขึ้นอยู่กับโค้ด การทดสอบ และการตั้งค่าของทีม การมี Repository เพียงอย่างเดียวไม่ได้ป้องกันบั๊ก

ใช้ GitHub ทำ Portfolio ได้อย่างไร?

เลือกเผยแพร่โปรเจกต์ที่คุณมีสิทธิ์เปิดเผย พร้อม README ที่อธิบายปัญหา วิธีติดตั้ง ตัวอย่างการใช้งาน และสิ่งที่คุณรับผิดชอบ โปรเจกต์ที่ผู้อื่นเข้าใจและทดลองได้ช่วยสื่อสารทักษะได้ชัดกว่าการมีไฟล์โค้ดอย่างเดียว

สำหรับ Developer คุณค่าของ GitHub อยู่ที่การทำให้งานพัฒนามีประวัติ ตรวจสอบร่วมกันได้ และเชื่อมต่อกับเครื่องมือที่จำเป็น เริ่มจากโปรเจกต์เล็กหนึ่งชิ้น บันทึกงานให้ชัด และฝึกตรวจความเปลี่ยนแปลงก่อน Merge คุณก็เริ่มใช้ประโยชน์จาก GitHub ได้ตั้งแต่วันนี้

Share this
Facebook Share X
TECHEREST COMMUNITY

Share your thoughts here

Join the conversation and share your perspective on this article.

Comments will load when you reach this section.